Od czego zacząć analizę ridera?

Analizę ridera najlepiej zacząć od rozdzielenia dokumentu na bloki funkcjonalne. Nie należy czytać go wyłącznie od początku do końca jak zwykłego tekstu, bo najważniejsze informacje często znajdują się w kilku miejscach jednocześnie.

Najpierw warto wyodrębnić:

• wymagania dotyczące PA,
• FOH,
• monitoringu,
• input listę,
• stage plan,
• mikrofony i DI,
• systemy bezprzewodowe,
• backline,
• zasilanie,
• wymagania sceniczne,
• harmonogram prób i changeoverów.

Następnie trzeba zaznaczyć, które elementy:

• są dostępne lokalnie,
• przywozi zespół,
• wymagają wynajęcia,
• wymagają potwierdzenia,
• są niejasne lub sprzeczne.

To ostatnie jest bardzo ważne. Jeżeli na pierwszej stronie ridera widnieje jedna konsoleta, a w dalszej części inna, nie należy wybierać samodzielnie „bardziej prawdopodobnej” wersji. Taki punkt powinien trafić do advance'u.

Dobrym punktem odniesienia jest również artykuł co powinien zawierać rider techniczny zespołu i jak go przygotować, bo pozwala łatwo rozpoznać, czy dokument jest kompletny i czy nie brakuje kluczowych informacji. 

Jak sprawdzić wymagania dotyczące PA?

 Wymagania PA trzeba przełożyć na rzeczywisty projekt systemu dla konkretnej widowni. Sama zgodność marki czy modelu nie wystarczy, jeśli konfiguracja nie zapewnia potrzebnego pokrycia i headroomu.

Czy system zapewni wymagane pokrycie?

Najpierw trzeba sprawdzić:

• szerokość widowni,
• głębokość widowni,
• odległość pierwszego i ostatniego słuchacza,
• wysokość możliwego podwieszenia,
• geometrię obiektu,
• przewidywany SPL.

System może spełniać rider pod względem producenta, ale być niewłaściwy w konkretnej konfiguracji. Zbyt krótki array, za nisko ustawiony point source albo nieprawidłowe kąty mogą sprawić, że część publiczności znajdzie się poza użytecznym pokryciem.

Dlatego nagłośnienie koncertu zgodnie z riderem powinno uwzględniać zarówno wymagania artysty, jak i realną geometrię przestrzeni.

Czy potrzebne są frontfille, outfille lub delay?

Jeżeli rider wymaga równomiernego pokrycia całej widowni, trzeba ocenić, czy main PA faktycznie to zapewni.

Frontfill może być potrzebny dla pierwszych rzędów, outfill dla sektorów bocznych, a delay line dla dalszej części głębokiej widowni.

Nie należy dodawać tych systemów mechanicznie. Ich obecność powinna wynikać z projektu. Jeżeli rider wskazuje je wprost, trzeba zweryfikować, czy są faktycznie potrzebne i jak powinny zostać skonfigurowane.

Szerzej ten problem opisuje materiał jak zaplanować nagłośnienie dużej przestrzeni i uniknąć nierównomiernego pokrycia dźwiękiem.

Subwoofery i konfiguracja systemu

Sekcja subwooferowa powinna być analizowana osobno. Rider może określać wymagany zakres, poziom albo konkretny sposób pracy sekcji LF.

Trzeba sprawdzić:

• liczbę i typ subwooferów,
• ich maksymalny output,
• sposób rozmieszczenia,
• ewentualną kierunkowość,
• relację z main PA.

Jeżeli rider wymaga np. konfiguracji cardioid, nie wystarczy dostarczyć odpowiedniej liczby subwooferów. Trzeba przygotować właściwą geometrię i processing dla konkretnego systemu.

Jak zweryfikować wymagania FOH?

Wymagania FOH trzeba sprawdzić pod kątem platformy miksującej, I/O, routingu, dodatkowej infrastruktury i fizycznego stanowiska pracy.

Konsoleta

Jeżeli rider wymaga konkretnej konsolety, należy ustalić, czy jest to rzeczywiste wymaganie czy preferencja.

Powód może być techniczny, np.:

• realizator przywozi show file,
• korzysta z konkretnego workflow,
• potrzebuje określonej liczby busów lub matryc,
• wymaga funkcji niedostępnych na innej platformie.

Jeżeli lokalnie dostępny jest inny model, zamiennik powinien zostać zatwierdzony przed koncertem.

Nie warto zakładać, że „przecież każda cyfrowa konsoleta robi to samo”.

I/O, stageboxy i routing

Rider trzeba przełożyć na rzeczywistą liczbę wejść i wyjść.

Trzeba policzyć:

• kanały wejściowe,
• wyjścia monitorowe,
• matrixy,
• feedy do PA,
• talkback,
• playback,
• nagranie,
• dodatkowe źródła.

Należy również sprawdzić:

• typ stageboxa,
• sposób komunikacji ze sceną,
• split dla monitor world,
• redundancję,
• kompatybilność protokołów.

To szczególnie ważne, jeśli FOH i monitory pracują na różnych konsoletach.

Pluginy i dodatkowa infrastruktura

Niektórzy realizatorzy korzystają z zewnętrznych pluginów, serwerów, komputerów, interfejsów lub własnych urządzeń insertowych.

Wtedy trzeba ustalić:

• co przywozi realizator,
• jakie połączenia są potrzebne,
• czy wymagane są dodatkowe wejścia/wyjścia,
• jak wygląda synchronizacja i networking,
• czy potrzebny jest backup.

Takie elementy powinny zostać potwierdzone przed dniem koncertu, bo często wymagają dodatkowego patchu i zasilania.

Jak przeanalizować wymagania monitorowe?

Monitoring trzeba przeanalizować osobno od FOH, bo liczba miksów i typ odsłuchów wpływają bezpośrednio na routing, konsoletę, stageboxy i ekipę.

Liczba miksów

Trzeba policzyć rzeczywistą liczbę niezależnych miksów, a nie liczbę fizycznych monitorów.

Przykładowo:

• dwa wedge mogą pracować na jednym miksie,
• jeden muzyk może mieć stereo IEM,
• sidefill może być osobnym miksem,
• drum fill może wymagać innego feedu niż wedge perkusisty.

To oznacza, że „8 monitorów” nie mówi jeszcze, ile busów potrzeba.

Wedge i sidefill

Jeżeli rider przewiduje wedge lub sidefill, trzeba sprawdzić ich rozmieszczenie na stage planie.

Ważne są:

• pozycja,
• kierunkowość,
• dostępny headroom,
• relacja względem mikrofonów,
• możliwość fizycznego ustawienia na scenie.

Przy dużej liczbie wedge'y trzeba również uwzględnić poziom sceniczny, który wpływa na FOH.

IEM

Przy IEM trzeba ustalić:

• liczbę miksów,
• mono czy stereo,
• liczbę systemów bezprzewodowych,
• częstotliwości pracy,
• kto dostarcza nadajniki i bodypacki,
• kto odpowiada za koordynację RF.

Jeżeli zespół przywozi własne IEM, lokalna ekipa nadal może odpowiadać za anteny, split, dystrybucję sygnału albo część routingu.

Input lista – jak przełożyć dokument na patch?

Input listę należy przełożyć na rzeczywisty patch kanał po kanale. To jeden z najważniejszych etapów przygotowania koncertu.

Najpierw warto stworzyć roboczą tabelę zawierającą:

• numer kanału,
• źródło,
• mikrofon lub DI,
• stagebox,
• wejście fizyczne,
• kanał FOH,
• kanał monitorowy,
• phantom power,
• uwagi.

Jeżeli zespół podaje input listę 1–32, nie oznacza to automatycznie, że lokalny patch fizyczny musi zachować identyczne numery wejść. Ważne, aby finalne przypisanie było jednoznaczne i zgodne z tym, czego oczekuje realizator.

Trzeba również sprawdzić:

• kanały stereo,
• playback,
• talkback,
• spare'y,
• kanały dodatkowe.

Dobrze przygotowany patch przyspiesza line check i ogranicza sytuacje, w których dopiero podczas próby okazuje się, że źródło trafia na inny kanał niż zakłada show file.

Stage plan – jak przełożyć rysunek na rzeczywistą scenę?

Stage plan trzeba traktować jako fizyczny plan ustawienia sprzętu i muzyków. Należy porównać go z realnymi wymiarami sceny.

Trzeba sprawdzić:

• pozycje muzyków,
• backline,
• wedge,
• risery,
• statywy,
• DI-boxy,
• mikrofony,
• stageboxy,
• zasilanie,
• przejścia techniczne.

Jeżeli stage plan zakłada szerokie rozmieszczenie zespołu, a scena jest znacznie mniejsza, problem trzeba rozwiązać podczas advance'u, a nie przez przypadkowe ściskanie wszystkiego w dniu koncertu.

Warto też sprawdzić orientację stage left / stage right i kierunek widowni. Błędy w tym zakresie potrafią powodować bardzo prozaiczne, ale kosztowne czasowo problemy podczas montażu.

Jak przygotować mikrofony, DI i statywy?

Mikrofony, DI-boxy i statywy najlepiej przygotować według input listy jeszcze przed przyjazdem zespołu.

Nie wystarczy mieć odpowiednią liczbę mikrofonów. Trzeba sprawdzić:

• typ każdego mikrofonu,
• charakterystykę,
• sposób montażu,
• potrzebny statyw,
• clamp lub uchwyt,
• przewód,
• phantom power,
• zapasowe sztuki.

Podobnie z DI-boxami. Trzeba ustalić, czy potrzebne są:

• pasywne,
• aktywne,
• stereo,
• specjalne rozwiązania dla konkretnych źródeł.

Jeżeli rider wskazuje konkretne modele, warto rozdzielić je na:

• obowiązkowe,
• preferowane,
• zamienne po uzgodnieniu.

To pozwala uniknąć sytuacji, w której technicznie poprawny zamiennik zostanie odrzucony dopiero na scenie.

Jak przygotować systemy bezprzewodowe?

Systemy bezprzewodowe trzeba przygotować jako jeden wspólny system RF, a nie jako zbiór niezależnych odbiorników.

Należy ustalić:

• liczbę kanałów,
• zakresy częstotliwości,
• systemy wokalne,
• IEM,
• inne urządzenia radiowe,
• anteny,
• dystrybucję RF.

Koordynacja częstotliwości powinna uwzględniać wszystkie systemy pracujące na scenie, również te przywożone przez zespół.

Jeżeli lokalna ekipa i zespół przywożą różne urządzenia, trzeba przed koncertem zebrać ich zakresy pracy i ustalić wspólną koordynację.

W przeciwnym razie dwa poprawnie skonfigurowane osobno systemy mogą wzajemnie zakłócać się po połączeniu na jednej scenie.

Co zrobić, gdy nie mamy urządzenia wskazanego w riderze?

Nie należy samodzielnie zakładać, że podobne urządzenie będzie wystarczającym zamiennikiem. Najpierw trzeba ustalić, dlaczego konkretny model został wskazany.

Możliwe są trzy sytuacje:

• urządzenie jest tylko preferowane,
• konkretny model jest potrzebny ze względu na workflow,
• rider dopuszcza alternatywę po uzgodnieniu.

Przykładowo brak konkretnej konsolety może być krytyczny, jeśli realizator ma przygotowany show file. Brak konkretnego mikrofonu może natomiast być łatwy do rozwiązania odpowiednikiem o podobnym zastosowaniu.

Najlepsza praktyka to przygotować propozycję zamiennika i wysłać ją do akceptacji wraz z informacją, dlaczego jest równoważna.

Nie należy czekać z tym do soundchecku.

Advance techniczny – co trzeba uzgodnić przed koncertem?

Advance techniczny to etap, na którym rider zostaje skonfrontowany z realnymi możliwościami obiektu i lokalnej ekipy.

Trzeba potwierdzić przede wszystkim:

• PA,
• FOH,
• monitoring,
• input listę,
• stage plan,
• mikrofony i DI,
• backline,
• systemy RF,
• zasilanie,
• harmonogram,
• soundcheck,
• changeover,
• zamienniki.

Advance powinien zakończyć się jasnym obrazem tego, co faktycznie będzie na miejscu.

Jeżeli coś różni się od ridera, ustalenie powinno zostać potwierdzone pisemnie. Dzięki temu w dniu koncertu nie ma sytuacji, w której jedna strona pracuje według starej wersji dokumentu, a druga według późniejszych ustaleń mailowych.

Prześlij nam rider zespołu, a przygotujemy technikę koncertu zgodnie z jego wymaganiami. W przypadku różnic między riderem a lokalną infrastrukturą można wcześniej uzgodnić zamienniki, routing i finalną konfigurację systemu.

Co należy sprawdzić przed przyjazdem zespołu?

Przed przyjazdem zespołu system powinien być możliwie gotowy do line checku, a nie dopiero rozpoczynać składanie.

Warto zweryfikować:

• działanie PA,
• routing FOH,
• routing monitorów,
• wszystkie stageboxy,
• patch,
• mikrofony,
• DI-boxy,
• statywy,
• zasilanie,
• RF,
• backline,
• wedge i IEM,
• komunikację FOH–scena.

Jeżeli to możliwe, dobrze przygotować scenę zgodnie ze stage planem i oznaczyć kanały.

Im więcej rzeczy zostanie sprawdzonych przed przyjazdem artysty, tym więcej czasu podczas próby można przeznaczyć na faktyczny miks i monitoring zamiast szukania błędnego kabla.

Szczególnie przy krótkim changeoverze wcześniejsze przygotowanie ma ogromne znaczenie.

Najczęstsze błędy przy realizacji ridera

Najczęstszy błąd to traktowanie ridera jako listy zakupowej zamiast dokumentu projektowego.

Problemy powodują również:

• analiza ridera dopiero w dniu koncertu,
• brak advance'u,
• samodzielne podmienianie urządzeń,
• nieczytanie uwag przy input liście,
• brak zgodności stage planu z realną sceną,
• niewłaściwa liczba miksów monitorowych,
• brak koordynacji RF,
• przygotowanie PA bez analizy pokrycia,
• praca na nieaktualnej wersji ridera.

Częstym problemem jest też ignorowanie sprzeczności w dokumencie. Jeśli jeden fragment mówi o sześciu miksach, a drugi o ośmiu, trzeba to wyjaśnić.

Rider ma ograniczać niepewność. Jeżeli po jego przeczytaniu pozostają niejasności, właśnie po to jest advance.

Podsumowanie

Przygotowanie koncertu zgodnie z riderem technicznym wymaga przełożenia dokumentu na realną konfigurację systemu. Trzeba zweryfikować PA, FOH, monitoring, input listę, stage plan, mikrofony, DI-boxy, RF, backline i zasilanie oraz sprawdzić, czy wszystkie elementy są ze sobą kompatybilne.

Najważniejsze problemy powinny zostać rozwiązane przed dniem wydarzenia. Brak wskazanego urządzenia, inna scena czy odmienna konfiguracja monitorów nie muszą być problemem, jeśli zostaną wcześniej uzgodnione i zaakceptowane.

Rider jest punktem wyjścia, a advance techniczny zamienia go w finalny plan realizacji. Im dokładniej ten proces zostanie wykonany, tym sprawniej przebiegają montaż, line check, soundcheck i sam koncert.

Najczęściej zadawane pytania